ଭାରତକୁ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଭିସା ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବେ ଆହୁରି ସରଳ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସହଜ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରଶାସନିକ ସଂସ୍କାର ଆଣିଛନ୍ତି। ଏହି ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ଭିସାର ମୁଖ୍ୟ ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ୧୩ରୁ ହ୍ରାସ କରି ୯କୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଉପ-ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ୪୯ରୁ କମାଇ ୨୩କୁ କରାଯାଇଛି। ଏଥିସହ ଭିସା ଆବେଦନ ଫର୍ମରେ ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ ଓ ପ୍ରଶ୍ନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ପ୍ରାୟ ୬୫ରୁ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଫଳରେ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭିସା ଆବେଦନ ସମୟରେ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା କମ୍ ତଥ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ ହେବ।

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହି ସଂସ୍କାର ଅଣାଯାଇଛି। ଭାରତକୁ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ବ୍ୟବସାୟ, ଶିକ୍ଷା, ଚିକିତ୍ସା, ଗବେଷଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପୁନର୍ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ସରକାରଙ୍କ ମତରେ, ପୂର୍ବରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଭିସା ବର୍ଗ ଓ ଉପ-ବର୍ଗ ରହିଥିବାରୁ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନେକ ସମୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲା। ଏହାକୁ ଦୂର କରିବା ସହ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସରଳ କରିବା ହେଉଛି ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଗଷ୍ଟ ୨୭ ତାରିଖରେ ମୁଖ୍ୟ ଭିସା ବର୍ଗକୁ ୧୩ରୁ ୯କୁ ଏବଂ ଉପ-ବର୍ଗକୁ ୪୯ରୁ ୨୩କୁ ହ୍ରାସ କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ରେ ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସରଳୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ମୁଖ୍ୟ ଭିସା ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ୨୨ରୁ ୧୩କୁ ଏବଂ ଉପ-ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା ୬୩ରୁ ୪୯କୁ କମାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଆହୁରି ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି।

ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଫଳରେ ଆବେଦନକାରୀମାନେ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ଭିସା ବର୍ଗ ଚୟନ କରିବାରେ ସହଜ ଅନୁଭବ କରିବେ। ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ବିଭିନ୍ନ ବିକଶିତ ଦେଶର ଭିସା ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମାନଦଣ୍ଡକୁ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ସରକାର ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିସା ସେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଆସୁଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ୧୭୨ଟି ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କୁ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଇ-ଭିସା ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ୧୩ଟି ଉପ-ବର୍ଗ ରହିଛି। ଇ-ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁଁ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକମାନେ ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନ କରିବା ସହ ଭିସା ସମ୍ପର୍କିତ ଅନେକ କାର୍ଯ୍ୟ ଘରେ ବସି ସମ୍ପାଦନ କରିପାରୁଛନ୍ତି।

ନୂଆ ସଂସ୍କାରରେ ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେଉଛି ଟୁରିଷ୍ଟ ଭିସାର ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ। ପୂର୍ବରୁ ଟୁରିଷ୍ଟ ଭିସା ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିବା ବର୍ଗକୁ ଏବେ 'ଭିଜିଟର ଭିସା' ଭାବେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା କେବଳ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନୁମୋଦିତ ଯାତ୍ରା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବର୍ଗରେ ସାମିଲ କରିବାର ସୁଯୋଗ ରହିବ। ଭିଜିଟର ଭିସାକୁ ଭି-୧ ଓ ଭି-୨ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଉପ-ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

ଭାରତକୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ସହ ଆୟୁଷ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ପୃଥକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୂର୍ବଭଳି ବଜାୟ ରହିଛି। ଏହା ଭାରତର ଆୟୁର୍ବେଦ, ଯୋଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାରମ୍ପରିକ ଚିକିତ୍ସା ପଦ୍ଧତି ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ସେହିପରି ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା, ଗବେଷଣା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଛାତ୍ର ଭିସାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁଇଟି ବ୍ୟାପକ ଉପ-ବର୍ଗରେ ସୀମିତ କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଭାରତକୁ ଆସିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବିଦେଶୀ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଭିସା ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ସୁବିଧାଜନକ ହେବା ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ବିଦେଶୀ ନିବେଶକ, ଉଦ୍ୟୋଗୀ ଓ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅଣାଯାଇଛି। ବ୍ୟବସାୟିକ ଭିସାକୁ ବି-୧ ଓ ବି-୨ ନାମରେ ଦୁଇଟି ଉପ-ବର୍ଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ବି-୧ ଭିସା ଅଧୀନରେ ଲାଇସେନ୍ସ ଆଧାରରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି କରାଯାଉଥିବା ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସାମିଲ କରାଯାଇଛି। ଭାରତରେ ନୂଆ ଶିଳ୍ପ କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପଯୋଗୀ ହେବ।

ଏହା ଭାରତରେ ବିଦେଶୀ ନିବେଶ ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ ସହଯୋଗକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ସହ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟବସାୟିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।

ଏହି ସଂସ୍କାରର ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଦିଗ ହେଉଛି ଭିସା ଆବେଦନ ଫର୍ମର ସରଳୀକରଣ। ପୂର୍ବରୁ ଆବେଦନ ସମୟରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ତଥ୍ୟ ଓ ବିବରଣୀ ଦେବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଏବେ ଆବଶ୍ୟକତା ନଥିବା ଅନେକ ତଥ୍ୟକୁ ହଟାଇ ଫର୍ମକୁ ଅଧିକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରାୟ ୬୫ରୁ ୭୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଥ୍ୟ ଭାର କମାଯାଇଥିବାରୁ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ସମୟ ଓ ପରିଶ୍ରମ ଉଭୟ ସଞ୍ଚୟ ହେବ।

ସମସ୍ତ ୨୩ଟି ଭିସା ବର୍ଗ ଓ ଉପ-ବର୍ଗ ପାଇଁ ଆବେଦନ ଫର୍ମକୁ ଅଧିକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ଲାଗି ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଜ ଯାତ୍ରାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆବଶ୍ୟକ ଫର୍ମ ପୂରଣ କରିବା ଅଧିକ ସହଜ ହେବ।

ଭାରତ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ଚିକିତ୍ସା, ଶିକ୍ଷା ଓ ବ୍ୟବସାୟିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ନିଜର ପରିଚୟକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ଏପରି ସମୟରେ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସରଳୀକରଣ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ। ଭିସା ଆବେଦନରେ କମ୍ ଜଟିଳତା, ସହଜ ବର୍ଗୀକରଣ ଓ ଡିଜିଟାଲ୍ ସୁବିଧା ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଭାରତ ଆସିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଉତ୍ସାହିତ କରିପାରେ।

ବିଶେଷକରି ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ର, ହସ୍ପିଟାଲିଟି ଶିଳ୍ପ, ଘରୋଇ ଚିକିତ୍ସା ସେବା, ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଓ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତେବେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ପ୍ରକୃତ ପ୍ରଭାବ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଭିସା ଆବେଦନ ଓ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ବିଦେଶୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହେବ।

ସାରକଥା, ଭାରତୀୟ ଭିସା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହି ନୂଆ ସଂସ୍କାର ବିଦେଶୀ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସହଜ କରିବା ସହ ଭାରତକୁ ଏକ ଅଧିକ ଅନୁକୂଳ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳ ଭାବେ ଗଢ଼ି ତୋଳିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।