ପାକିସ୍ତାନ ଓ ବାଂଲାଦେଶରେ LPG ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ, ଭାରତରେ କେତେ ରହିଛି ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ମୂଲ୍ୟ?

ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ପାକିସ୍ତାନ ପରେ ଏବେ ବାଂଲାଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସ୍‌ (LPG) ଦର ବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି। ଗ୍ୟାସ୍‌ ଯୋଗାଣରେ ଅଭାବ ଏବଂ ଦରବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ଦେଶର ପରିବାର ଉପରେ ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ ପଡ଼ୁଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ଭାରତରେ ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡରର ଦାମ୍‌ କେତେ ରହିଛି ଏବଂ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ଥିତି କ'ଣ, ତାହାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍‌ ଧରିଛି।

 ବାଂଲାଦେଶରେ ଦୁଇ ମାସରେ ବଢ଼ିଲା LPG ଦର

ବାଂଲାଦେଶରେ ମାତ୍ର ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ୧୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ର ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡର ଦାମ୍‌ରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି। ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ ପାଇଁ ବାଂଲାଦେଶ ଏନର୍ଜି ରେଗୁଲେଟୋରି କମିଶନ (BERC) ୧୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ୨୨୩ ଟକା ବୃଦ୍ଧି କରି ୨,୦୬୦ ଟକା ଧାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ମଧ୍ୟ ୨୫୨ ଟକା ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା।

କିନ୍ତୁ ସରକାରୀ ଦର ଧାର୍ଯ୍ୟ ହେବା ପରେ ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ମୂଲ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ଆସିନାହିଁ। ଖୋଲା ବଜାରରେ ୧୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ସିଲିଣ୍ଡର ୨,୨୦୦ରୁ ୨,୬୦୦ ଟକା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ଫଳରେ ସାଧାରଣ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ସରକାରୀ ଦରଠାରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଦେଇ ଗ୍ୟାସ୍‌ କିଣିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଯୋଗାଣ ଅଭାବ ଏବଂ କଳାବଜାରୀ ଅଭିଯୋଗ ସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଛି।

 ପାକିସ୍ତାନରେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଦରରେ ବଡ଼ ଝଟକା

ପାକିସ୍ତାନରେ LPG ଦରବୃଦ୍ଧିର ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି। ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ୧୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ର ଗ୍ୟାସ୍‌ ସିଲିଣ୍ଡର ଦାମ୍‌ ୪,୫୦୦ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରୁ ବଢ଼ି ଲାହୋରରେ ପ୍ରାୟ ୭,୫୦୦ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ମୂଲ୍ୟବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ପରିବାରର ରୋଷେଇ ବଜେଟ୍‌କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଛି। ଗ୍ୟାସ୍‌ ଅଭାବ ଓ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଲୋକମାନେ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ଚାପର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି।

ଭାରତରେ LPG ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ମିଳୁଛି ଆଶ୍ୱସ୍ତି?

ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତରେ ଘରୋଇ LPG ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର ଚିତ୍ର ଦେଖାଯାଉଛି। ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ର ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ୯୪୨ ଟଙ୍କାରେ ସ୍ଥିର ରହିଛି। ଯଦିଓ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଓ ମହଙ୍ଗା ଚାପ ରହିଛି, ତଥାପି ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଦରରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନଥିବା ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି।

କମର୍ସିଆଲ୍‌ LPG ସିଲିଣ୍ଡର ଦର କିନ୍ତୁ ବଜାର ସ୍ଥିତି ଅନୁସାରେ ପ୍ରତି ମାସରେ ବଦଳିଥାଏ। ଇରାନ ସଙ୍କଟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮୯ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି।

 ସିଲିଣ୍ଡରର ଓଜନ ତୁଳନାରେ ଭାରତ ଆଗରେ

କେବଳ ଦାମ୍‌କୁ ନୁହେଁ, ସିଲିଣ୍ଡରରେ ମିଳୁଥିବା ଗ୍ୟାସ୍‌ର ପରିମାଣକୁ ମଧ୍ୟ ତୁଳନା କରିବା ଜରୁରୀ। ଭାରତରେ ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡରରେ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ଗ୍ୟାସ୍‌ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ଓ ବାଂଲାଦେଶରେ ସାଧାରଣତଃ ୧୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ଗ୍ୟାସ୍‌ ମିଳୁଛି। ଅର୍ଥାତ୍‌ ଭାରତୀୟ ସିଲିଣ୍ଡରରେ ପ୍ରାୟ ୨.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ୍‌ ଅଧିକ ଗ୍ୟାସ୍‌ ରହୁଛି।

ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାର ଅନୁସାରେ, ଭାରତର ୯୪୨ ଟଙ୍କା ପାକିସ୍ତାନୀ ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରାୟ ୨,୭୪୩ ଟଙ୍କା ସହ ସମାନ ବୋଲି ଦିଆଯାଇଥିବା ତଥ୍ୟରେ କୁହାଯାଇଛି। ତେଣୁ ସିଲିଣ୍ଡରର ଓଜନ ଓ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାରକୁ ବିଚାରକୁ ନେଲେ ଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ସ୍ଥିତି ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ଭଲ ଦେଖାଯାଉଛି।

 ମହଙ୍ଗା ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଦର ଉପରେ ନଜର

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ବଜାରରେ ଅସ୍ଥିରତା, ଯୋଗାଣ ସମସ୍ୟା ଓ ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାରର ପ୍ରଭାବ LPG ଦର ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ପାକିସ୍ତାନ ଓ ବାଂଲାଦେଶରେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଦର ବୃଦ୍ଧି ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଭାରତରେ ଘରୋଇ LPG ଦର ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ରହିଛି।

ତେବେ ଏହି ତୁଳନା କରିବା ସମୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେଶର ସିଲିଣ୍ଡର ଓଜନ, ମୁଦ୍ରା ବିନିମୟ ହାର, ସରକାରୀ ଦର, ଖୋଲା ବଜାରର ମୂଲ୍ୟ ଓ ସବ୍‌ସିଡି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ସ୍ଥିତି କିପରି ରହିବ ଏବଂ ତାହା ଭାରତୀୟ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରେ କି ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ, ତାହା ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ରହିଛି।